Fen Bilimleri

 

Buradan Hızlı Ulaşın

Karışımların Genel Özellikleri Nelerdir?

Öğeyi Oyla
(9 oy)

Tabiatta herşey atomlardan oluşmuştur. Atomlar sadece element veya bileşiklerin yapısında değil aynı zamanda bunların karı­şımlarında da bulunur.

Karışım, birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde bir araya gelmesi ile oluşan maddelerdir. Tuzlu su, hava, deniz suyu, çorba... birer karışımdır.

Karışımlar görünümleri itibari ile homojen ve heterojen olmak üzere ikiye ayrılırlar.

Heterojen karışım: Her tarafta farklıözellik gösteren karışımlardır. Beton, sis, ayran, te­beşirli su, yağlısu birer heterojen karışım­dır.

Çıplak gözle homojen gibi gözükmesine rağmen süt aslında heterojen karışımdır. Mikroskopla bakıldığında sütteki yağdamla­cıklarının heterojen dağıldığı anlaşılır.

Homojen Karışım: Her tarafta aynıözelliği gösteren ve tek bir madde gibi görülen karışımlardır. Homojen karışımlara çözelti denilir.

Tuzlu su, alkollü su (kolonya), çeşme suyu, hava, birer çözeltidir.

Bilezik yapılırken içerisine altın ve bakır konur. Bakır miktarı arttıkça bileziğin ayarı düşer. Yani bilezik bir homojen karışımdır ve iki katıdan oluşur.

Soluduğumuz hava da bir homojen karışım­dır. Gaz - gaz şeklindeki bu karışım içerisin­de C02, N2, 02 ve daha bir çok gaz halinde element veya bileşik vardır.

Çözeltiler fiziksel hallerine göre katı, sıvı veya gaz halinde bulunabilir. Biz sadece sıvı haldeki çözeltileri inceleyelim:

  • KatıÇözeltiler: Deniz suyu, tuzlu su, şekerli su sıvı içerisinde çözünmüş katı maddelerden oluşur.
  • SıvıÇözeltiler: Alkollü su (kolonya), sirke, sıvı içerisinde sıvı çözünmesi ile oluşur.
  • Gaz Çözeltiler: Gazoz, şekerli su içerisinde çözünmüş C02 gazı ile oluşur.

Uyarı:  Bir çözelti içerisinde sıvı- katıve gaz birlikte bulunabilir.Örneğin; Deniz suyu içesinde tuz, su ve 02 gazı Gazoz içinde su, şeker ve C02 gazı bulu­nur.

Karışımların Özellikleri:

1. Karışım oluşturan maddelerin kimyasal özelliklerinde değişiklik olmaz.

2. Saf değildirler.

3. Fiziksel yolla oluşur ve fiziksel yolla ayrı­şırlar.

4. Karışım yapısında farklı cinste atom veya molekül bulunur.

5. Formülle gösterilmezler ve belli bir oran yoktur.

ÇÖZELTİLERİ TANIYALIM

İki veya daha fazla maddelerin homojen ka­rışımı çözelti adını alır.

Nefes aldığımız hava, içerisinde canlıların yaşadığı deniz ve göller, içtiğimiz içecekler, diş dolgumuz, araba parçaları, kullandığı­mız metal parçalar birer çözeltidir.

Bir çözeltiyi oluşturan bileşenler iki ana gruba ayrılır.

Çözeltinin içerisinde en fazla bulunan bileşene çözen veya çözücü denir.

Miktarı az olan bileşene ise çözünen adıverilir.

Uyarı:  Bir çözücü içinde birden fazla çözü­nen olabilir.Örneğin;Deniz suyu içesinde hem tuz hem de 02 gazı çözünendir.

Çözeltiler Elektriği İletir mi?

Su içerisinde tuz döktüğümüzde önce kristal halde olan tuz, Na+ (sodyum) ve СГ (Klor) iyonlarına ayrışır. Bu ayrışma ile su mole­küllerini çekmeye başlar.

Çünkü su polar (kutuplu) kovalent bağlıdır. Oksijen tarafı- (negatif), H tarafıise + (po­zitif) yüklüdür.

Bu yüzden Na+ iyonları Oksijenli tarafların­dan H20 moleküllerini çeker. Aynı zamanda СГ iyonları ise H tarafından H20 molekülle­rini çeker.

          

Uyarı:  Saf su elektriği iletmez ama çeşme suyu veya yağmur suyu içerisindeki iyonlardan dolayı elektiriği iletir.

ÇÖZÜNME HIZINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER

Çözünme hızına geçmeden önce şunu bil­memiz lazım. Her maddeden çözelti veya çözücü olmaz. Çözünürlük maddenin cinsine bağlıdır. Tuz suda çözünür ama zeytinyağı suda çözün­mez. Az zamanda fazla çözünen çözülüyorsa çözünme hızı yüksektir.

Birim zamanda çözünen madde miktarıçözünme hızı olarak tanımlanır.

Çözünme hızı; temas yüzeyi, karıştırma ve sıcaklıktan etkilenir.

1.   Temas Yüzeyi:

Bir bardak soğuk su içerisine birkaç kesme şeker atalım, karıştıralım. Çözünme süresi­ni kronometre ile ölçelim. Aynı işlemi kesme şekerleri havanda dövdükten sonra yapa­lım. Çözünme süresini kronometre ile ölçe­lim ikinci durumda daha hızlı çözünme oldu­ğunu fark ederiz.

Katı maddelerin çözünme hızına temas yü­zeyinin etkisi vardır. Yüzey arttıkça çözün­me hızı artar.

Pudra şekeri, toz şekerden, toz şeker ise kesme şekerden daha çabuk çözünür.

 

2.   Karıştırma:

İki bardağa eşit miktarda su koyup içerisine 1 çay kaşığı şeker atalım. Birincisini karıştı­ralım, ikincisini karıştırmayalım. Sonuç ne olacaktır?

Birinci bardakta çabucak şeker çözünürken ikinci bardakta şekerin büyük kısmı hala diptedir.

Çay kaşığı kullanmamızın esas nedeni de budur. Karıştırıcı sayesinde, çözünmüş madde çözelti içerisinde dağılır ve henüz çözünmemiş madde çözücü ile temasa geçer. Bu şekilde çözünme hızı artar.

 

3.   Sıcaklık:

İki bardaktan birine sıcak su diğerine soğuk su koyalım. İkisinin de içerisine eşit miktar­da şeker dökelim. Çözünmeyi gözlemleye­lim.

Sıcak suda hızlı bir şekilde çözünme ola­caktır.

Sıcaklık maddelerin hareket enerjisini artı­racağından çözücü ile çözünen çabucak et­kileşime girecektir.

Uyarı :

Sıcaklık hem çözünürlüğü, hem de çö­zünme hızını etkiler. Karıştırma veya temas yüzeyini artırma sadece çözün­me hızını artırır.

ÇÖZÜNEN MADDE MİKTARI ve ÇÖZELTİLER

Annelerimiz limonata yaparken veya şerbet yaparken aynı miktarda şeker kullanmaz. Bazılarımız çayı şekersiz, bazılarımız az şeker­li, çoğu küçük çocuklar ise çok şekerli sever. Görüldüğü gibi çözeltiler içindeki çözünen madde miktarı göreceli olarak değişir.

Çözeltiler çözünen madde miktarına göre derişik ve seyreltik olmak üzere ikiye ayrılır:

Çözünmüş madde miktarının, çözeltinin madde miktarına oranı düşük ise bu tür çözeltiler seyreltik çözelti adınıalır.

Tam tersi biçimde çözelti daha fazla çözün­müş madde içeriyorsa oluşan bu çözeltiler derişik çözelti adını alır.

Şekildeki üçarkadaş evde çay içerken Ra­na bardağına bir kaşık, Azra iki kaşık, Murat ise üç kaşık şeker atmıştır.

Rana’nın çayı seyreltik, Azra’nın çayı deri­şik, Murat’ın çayı ise en fazla derişik olan çözeltilerdir.

“Pişmiş aşa su katılmaz.” deyimini duymuş­sunuzdur.

Çözümlenmiş bir olayı yine problemli hale getirenler için söylenir. Ama bazen pişmiş aşa su katmak çözüm de olabilir.

Yasemin Hanım yemek yaparken tuzu fazla kaçırmıştır. Kocası Murat Bey çok tuzlu ye­mekten hoşlanmadığı için son bir hamle ile yemeğe biraz su ekler böylece tuzluluk mikta­rı azalmış olur.

  • Bir derişik çözeltiyi içerisine çözücü ekle­yerek seyreltik hale getirebiliriz.
  • Bir seyreltik çözeltiyi içerisine çözünen ekleyerek veya ısıtıp çözücü azaltarak derişik hale getirebiliriz.
 
Okunma 7699 defa Son Düzenlenme Salı, 30 Ağustos 2016 12:57

Yorum Ekle