Bu sayfayı yazdır

Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm

Öğeyi Oyla
(45 oy)

1. Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Sürekli olarak kullanıldığı halde tükenmeyen ve yeniden üretilebilen enerji kaynaklarına yenilenebilir enerji kaynakları denir.

Yenilenebilir enerji kaynaklarının tükenmeyen kaynaklar olmasının yanında kullanımı sonucunda oluşan atık maddelerin az olması ve oluşan atık maddelerin çevreye çok fazla zarar vermemesi oldukça önemlidir. Hem doğanın korunması hem de ülke ekonomisine yarar sağlanması bakımından yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması önemlidir.

a) Hidroelektrik Kaynaklar

Suyun potansiyel enerjisinden yararlanılarak üretilen elektrik enerjisine hidroelektrik enerji denir.

Hidroelektrik santrallerde, akarsuların önüne set konularak baraj gölü oluşturulur. Bu sayede suyun yüksekliği arttırılarak potansiyel enerji kazanması sağlanır. Set üzerinde açılan boşluklardan hızla akan suyun enerjisi jeneratörler yardımıyla elektrik enerjisine dönüştürülür.

 

 

b) Jeotermal Kaynaklar

Yeryüzünün iç tabakalarında bulunan sıcak su ya da buhardan faydalanılarak elde edilen enerjidir. Yeraltı sularının magma tabakasının etkisiyle ısınması ve buharlaşması sonucunda oluşan bu kaynaklar elektrik enerjisi üretilmesinde kullanılır. Sıcak suyun oluşturduğu buhar ile tribünlerin hareketi sağlanır ve elektrik enerjisi üretilir.

c) Rüzgar Enerjisi

Rüzgarın hareket enerjisinden yararlanılarak elektrik enerjisi üretilir. Bunun için rüzgar jeneratörleri kullanılır. Rüzgar potansiyelinin yüksek olduğu yerlere kurulan bu jeneratörler, rüzgarın etkisiyle dönerek elektrik enerjisi üretirler. Rüzgar enerjisi çevre kirliliği oluşturmayan, temiz bir enerji kaynağıdır.

 

d) Güneş Enerjisi

Günümüzde kullanılan bütün enerji kaynaklarının ana kaynağı Güneş enerjisidir. Güneş enerjisi;

Ø  Yeryüzünü aydınlatma

Ø  Fotosentezle besin üretimi

Ø  Rüzgarların oluşumu

Ø  Yeryüzünün ısınması, gibi pek çok işleve sahiptir.

İnsanlar Güneş enerjisinden;

Ø  Güneş panelleri(su ısıtmada),

Ø  Güneş pilleri,

Ø  Güneş fırınları,

Ø  Radyometrelerle hareket enerjisine dönüştürme,

Ø  Elektrik üretimi, gibi pek çok alanda yararlanmaktadır.

Uydulardaki güneş panellerinde güneş enerjisi doğrudan elektrik enerjisine dönüştürülür ve ihtiyaç duyulan enerji buradan sağlanır.

e) Biyokütle Enerjisi

Hayvan ve bitki atıklarından yararlanılarak elde edilen enerjiye biyokütle enerjisi denir. Biyokütle enerjisi, çiftlik hayvanlarının dışkıları, besin atıkları, ölü ağaçlar, ağaç dalları, talaş, ekinler,çöpler gibi atık maddelerden elde edilir.

Biyokütle enerjisi elde edilecek atıklar güç santrallerine getirilir. Burada atık çukurlarına boşaltılır ve yakılır. Yanma sırasında ortaya çıkan sıcak gazlar çeşitli işlemlerden geçirilerek elektrik enerjisi üretilir.

Biyokütle enerjisi elde etmenin diğer bir yolu atık ve kalıntıları bekletme tanklarında çürümeye bırakmaktır. Bu tanklarda çürüyen atıklardan metan gazı açığa çıkar. Bu gazlar daha yakılarak enerji üretilir. Aynı yöntem hayvan dışkılarına da uygulanabilir.

 

 

 

 

2. Yenilenemez Enerji Kaynakları

Bir defa kullanıldığında tükenen ve yenilenmesi çok çok uzun süreler gerektirilen enerji kaynaklarına yenilenemez enerji kaynakları denir. Bu kaynakların oluşumu için milyarlarca yıl geçmesi gerekmektedir. Ayrıca yenilenemez enerji kaynaklarının kullanımı sonucunda oluşan atık maddeler çevre kirliliğine sebep olarak doğaya zarar verir. Kömür, petrol, doğal gaz ve nükleer enerji yenilenemez enerji kaynaklarıdır.

a) Fosil Yakıtlar

Kömür, petrol ve doğal gaz fosil yakıtlardır. Fosil yakıtlar canlı kalıntılarının  çok uzun süre ayrışmadan toprak altında kalmasıyla oluşur.

Fosil yakıtlardan termik santrallerde elektrik enerjisi elde edildiği gibi; ev ve iş yerlerinde ısıtma amaçlı olarak da kullanılabilir. Ülkemizde elektrik enerjisi üretiminde en fazla kullanılan kaynak kömürdür.  Petrol ise Dünya da en yaygın kullanımı olan enerji kaynağıdır. Çünkü petrol sadece enerji üretiminde değil; benzin, mazot, LPG, plastik, naftalin, boya, teflon ve pek çok ürünün üretiminde kullanılır. Doğal gaz renksiz, kokusuz ve sade bir yakıttır.

Fosil yakıtların kullanılması sonucunda oluşan karbondioksit(CO2) , azotoksitleri(NO, NO2), ozon(O3), kükürtdioksit(SO2) ve kurşun(Pb) gibi atıklar hava, su ve toprağın kirlenmesine sebep olur. Bu durum canlıların yaşam ortamlarına zarar verir.

Fosil yakıtların kalan kullanım ömrü:

Kömür -------->230 yıl

Doğal Gaz----->65 yıl

Petrol---------->42 yıl

b) Nükleer Enerji

Potasyum, uranyum ve toryum gibi radyoaktif elementlerin kullanılmasıyla açığa çıkan enerjiye nükleer  enerji denir.

Nükleer enerji santrallerinde, nükleer enerji elektrik enerjisine çevrilir. Nükleer enerji den elektrik üretimi sırasında oluşan atıklar radyoaktif atıklardır ve çevreye radyasyon yayar. Radyasyon canlılarda ölüm, mutasyon, kanser vb. ciddi sorunlara sebep olur. Bu nedenle radyoaktif atıklar özel alaşımlı  kasalara koyularak toprağın derinliklerine gömülür ve uzun süre denetlenir.

Nükleer santrallerde sızıntı  ya da yanma olması durumunda çevrede etkileri uzun süre geçmeyen tahribatlara sebep olur. Bu nedenle çok dikkatli kullanılması gerekir.

Ülkemizde Mersin-Akkuyu'ya nükleer santral kurulumu yapılmaktadır. Şu anda aktif olan bir nükleer santral bulunmaktadır.

 

Okunma 12909 defa Son Düzenlenme Perşembe, 18 Nisan 2013 20:45

Son Ekledikleri: Eray Bolukçu