Fen Bilimleri

 

Pazar, 28 Ekim 2012 11:33

Torricelli Hayatı

Öğeyi Oyla
(19 oy)

TORRICELLI, Evangelista (1608-1647) : İtalyan bilim adamı, barometrenin bulucu­su. Cezvit kolejindeki parlak başarısı nedeniyle on altı yaşında Roma'ya matematik ve bilim öğrenimi için gönderilir. 1641'de Galileo'nun yanına giden Torricelli, gözleri artık görmeyen bu yaşlı bilim adamının asistanlığını üstlenir. O sırada Galileo'yu meşgul eden bir sorun vardır: Emme-tulumbaları suyu neden 32 kademden (yakla­şık 10 metre) daha yukarı çekememektedir? Aristoteles, "Doğa boşluktan kaçınır" demişti. Bu doğru idiyse, su neden belli bir yükseklikten sonraki boşluğu doldurmuyordu? Galileo'nun isteği üzerine Torricelli sorunu incelemeye koyulur. Bu ara­da Florentine Akademisi'ne matematik profesörü olan Torricelli çok geçmeden, şim­di fizik ders kitaplarına geçen klasik denemesiyle sorunu çözdüğünü kanıtlar. Torricelli'nin getirdiği açıklama basitti: Hava, deniz gibi içindeki nesneler üzerinde bir basınç etkisi gösterir. Ancak bu basıncın bir ölçüsü vardır. Tulumba ile kuyudan çekilen su, havası boşaltılmış boruda ancak 32 kademe yükseliyor, daha çıkamıyorsa, bunun nedeni kuyudaki su yüzeyi üzerindeki hava basıncının ancak buna elvermesidir. Torricelli bu açıklamasını su yerine cıva kullandığı ünlü denemesiyle temellendirir. O, bu çalışmasıyla barometreyi icat etmekle kalmaz, başka deneylere de girişir: Işığın havadan olduğu kadar boşluktan da geçtiğini kolayca saptar. Ses ve manyetik çekim konularıyla da ilgilenir. Aynca, matematik ve hidrostatik alanla­rında da bazı katkıları olmuştur.

Okunma 5913 defa

Yorum Ekle