Fen Bilimleri

 

Seda Şahin Bolukçu

Seda Şahin Bolukçu

Cuma, 16 Eylül 2016 19:30

İletken ve Yalıtkanlar

 Gereçler

  • 1,5 volt pil
  • 1,5 volt fener lambası
  • esnek bakır tel (30 cm kadar)
  • kalem
  • bir yaprak kağıt
  • ataş

Deney 9’da gösterilen devreyi kurun. Sonra ata­şın bir ucunu pilin tepesine değdirin. Ampulün taba­nını ataşın diğer ucuna değdirin (Şekil 12-1). Ampu­lün ne kadar parlak yandığına bakın.

 

 

 

 

 

Şimdi kalemin ucunu pilin tepesine getirin. Öyle bir şekilde yerleştirin ki kalemin kurşunu bağlantıyı sağlasın. Ampulü kurşuna değdirin (Şekil 12-2). 

Ampul yanacaktır ama önceki kadar parlak değil. Bu kez pil ile ampulün arasına kağıdı yerleştirin. Ampul hiç yanmayacaktır (Şekil 12-3). Bu deney metalin iyi bir iletken olduğunu gösteriyor. Kalem kurşunu (grafit) elektrik geçirir, ama iletkenliği me­tal kadar iyi değildir. Ancak kağıt elektriği geçir­mez. Kağıt bir yalıtkandır.

 Gereçler

  • 6 volt pil
  • 6 volt kapı zili
  • 60 cm esnek olmayan, sert tel
  • halka veya halka şeklinde tel
  • kurşun kalem
  • ağır bir kitap
  • seloteyp
  • yalıtılmış bakır tel (120 cm kadar zil teli)

30 cm kadar bakır bir tel kesin ve her iki ucundan 1,5 cm kadar yalıtım maddesini sıyınn. Bir ucunu sı­kıca sert telin bir ucuna bağlayın. Bu ucu masanın kenarına koyun. Sert teli masanın kenarından uza­tın ve kitabı üzerine koyarak yerinde durmasını sağ­layın (Şekil 11-1). Bakır telin açıktaki ucunu pilin kutuplarından birine bağlayın. Bakır telden kısa bir parça daha kesin ve her iki ucundaki yalıtım madde­sini sıyınn. Bir ucunu pilin diğer kutbuna, diğer ucu­nu da zilin bir ucuna bağlayın. Geri kalan bakır telin uçlanndaki yalıtım maddesini de sıyınn. Bir ucunu zilin öteki ucuna bağlayın. Diğer ucunu halkanın et­rafına sann veya telin çıplak ucunu küçük bir halka şekline getirin. Bunu kalemin ucuna takın ve bantlayın (Şekil 11-2). Şimdi halkayı sert telin içinden geçirin ve telden çıkanrken halkanın tele değmeme­sine özen gösterin. Halkanın her tele değişinde zil çalacaktır.

Halka ve sert tel bir elektrik devresinin uçları­dır. Birbirleriyle temas ettiklerinde, pilden akım ge­çer ve zili çaldırır.

Cuma, 16 Eylül 2016 19:22

El Feneri Nasıl Yapılır?

Gereçler

  • fener pili
  • fener ampulü
  • kısa bir parça yalıtılmış bakır tel (20 cm uzunluğunda)
  • seloteyp

Telin her iki ucundan 5 cm kadar yalıtım madde­sini sıyınn. Telin bir ucunu ampulün metal tarafına sıkıca sarın, diğer ucunu da Şekil 10-1'de görüldüğü gibi yay şeklinde bükün.

 

 

 

 

 

Telin bu ucunu pilin tabanına bantlayın. Teli pilin kenarına seloteyple tutturun ve ucunu ampulün ta­bam pilin pozitif ucuna değecek şekilde bükün (Şekil 10-2). Ampulün altının pile değmesi için, telin üst kısmına bastırdığınızda ampul yanacak, tele bastır­mayı bıraktığınızda ise sönecektir (Şekil 10- 3).

Elektronlar, pilin altından çıkarak, telin içinden geçip, ampulün filamentinden geçti ve pilin tepesine geldi; devre tamamlandı ve ışık yandı. Tele bastır­maya ara verildiğinde ise, ampul pilden ayrılır ve devre açılır. Elektronlann akışı sağlanamadığından ışık yanmaz.

Cuma, 16 Eylül 2016 19:20

Elektrik Akımı Ve Elektrik Devresi

Gereçler

  • 1,5 volt pil
  • bir parça bakır tel (30 cm uzunluğunda)     
  • 1,5 volt fener ampulü

Deneylerde kullanılacak bakır teli, eski bir elek­trik kablosunun yalıtım maddesini dikkatli bir şekil­de sıyırarak elde edebilirsiniz. Bu teller örülmüş ol­duğundan çalışması kolaydır. Bir büyüğünüz, sizin için yalıtım maddesini dikkatlice soysun.

Bakır telin bir ucunu ampulün metal tarafına sı­kıca sararak işe başlayın. Pili masanın üzerine, ba­kır telin diğer ucu altında kalacak şekilde yerleşti­rin. Ampulün metal tabanını pilin tepesine değdirin­ce, ampul yanacak, (Şekil 9-1.) ampulü çekince, ışık sönecektir.

Pilin tepesi ile ampulün altındaki orta nokta bir elektrik devresindeki anahtarın yerini alıyor. Siz ampulü pile değdirdiğiniz zaman anahtarı kapamış oluyorsunuz. Elektrik ampulü devre yükü, pil de kuvvet kaynağı yerine geçti. Elektriğin akabilmesi için kapalı bir devrenin olması gerekir.

Işık yanıyorsa bu, akımın pilin tabamndan çıkarak telin içinden geçip lambanın kenarına aktığını gös­terir. Sonra ampulün içindeki telden geçerek ampu­lün dibinden dışan çıkar ve pilin tepesine geri döner. Bu kapalı bir yol veya elektrik devresidir. Bu devre­deki herhangi bir kesinti akımı durduracak ve ışık sönecektir.