Fen Bilimleri

MALZEMELER :

4 AdLimon (Eksi ve sulu)
4 AdÇivi (Çinko yani galvenizli olanlardan)
4 parça Bakır (bozuk para da olabilir)
1 AdLed ve yeterince tel

YAPILIŞI

Önce resimde gördüğünüz gibi Limonun bir tarafına çinko diğer tarafına bakır malzemeyi batırıyoruz, bu arada çinko çivi (-), bakır olan kısım (+) voltaj oluyor
4 limonu birbirine resimdeki gibi bağlıyoruz

Ve kablo uçlarına bir led takıyoruz yanıyor.

Bir led'i yaktık ama neticede ve dört limondan 3,50 volt elektrik elde edildiğini gördük

Elektrik motoru, elektrik enerjisini hareket enerjisine dönüştürür. Basit bir elektrik motoru manyetizmanın etkisi kullanılarak yapılabilir. Eğer akım geçen bir iletken tel manyetik alan içinde bulunuyorsa iletkene bir kuvvet etki eder. Bu etkiyi gösterebilmek için şekildeki düzeneği hazırlıyoruz.

Malzemeler:

1 adet neodyum mıknatıs 
Emaye kaplı bakır tel 
1 adet 1.5V'lukpil
2 adet Çengelli iğne 
1 adet Maket bıçağı

Pilin iki tarafına çengelli iğneleri şekildeki gibi bantlıyoruz. Daha sonra bakır teli elimizle halka şeklinde sarıp iki ucundan biraz bakır tel bırakıyoruz. Uçlarda kalan bakır telin emaye kabını maket bıçağıyla kazıyoruz. Bu deneyde ortadaki telin dönebilmesi için neodyum mıknatıs şart, piyasadaki diğer mıknatıslarla sonuç alınamıyor. Mıknatısı da şekildeki gibi pilin ortasına yerleştiriyoruz. Telden pil sayesinde akım geçer ve manyetik alanın etkisiyle tel süratle dönmeye başlar.  

1.  ZIPLAYAN YUMURTA:

Malzemeler:

1 tane beyaz taze tavuk yumurtası

Sirke

kavanoz

Yumurtayı kavanoza koyduk ve sirke ile doldurduk. İki gün beklettik. Yumurtamız geçirgen fakat şeklini kaybetmemiş oldu. Sirke yumurtanın tüm kabuğunu yok etti. Yani kalsiyumu yok etti. Geriye yumurta zarı kaldı.Yumurtanın içini rahatlıkla görebilirsiniz. İsterseniz salladığınızda yumurtanı sarısının hareketini de takip edebilirsiniz.

Eğer bunu çok pişmiş bir yumurta ile yaparsak, kabuk aynı şekilde eriyecektir.Geriye zıplayabilen silgi kıvamında bir yumurta kalacaktır.( çok yüksekten zıplatmayın. patlar )

Eğer çılgın bir şey yapmak istiyorsanız sirkenin içine kemik koyun ve bir haftadan biraz fazla bekletin. Süre dolduğunda kemik yeteri kadar taze ise kemiği bükebilirsiniz. Hatta düğüm bile atarsınız.Çünkü kalsiyum eriyecektir ve geriye zayıf bağlar kalacaktır.

YUMURTALARLA GİZLİ HABERLEŞME:

 Malzemeler:

  Yaklaşık 5 dakika pişmiş yumurta

   Sirke

  Potasyum aliminyum sülfat (şap)

Yaklaşık 5 dakika pişmiş yumurtayı soğumaya bıraktık. Bir kaşık sirke içinde olabildiğince fazla şapı çözdük. (Şapı eczanelerden ve temizleyici parlatıcı satan yerlerde bulabilirsiniz.)  Bu çözeltiyi kullanarak yumurtanın kabuğuna istediğinizi yazın. Kuru olmasına dikkat edin. Daha sonra kabuk soyulduğunda yazdığınız mesaj yumurtanın üstünde görülecektir.

(Bu yöntemi uyguladığınız yumurtaları her gün yemek zarar verebilir. Çünkü şap uzun yıllardır parlatıcı olarak kullanılan bir temizlik aracıdır. Alüminyum içerdiği için Alzheimer hastalığına sebep olabilir.)

( Yumurtanın cinsi, pişirme süresi önemlidir )

 GÜMÜŞ YUMURTA:

                   Malzemeler:

Oda sıcaklığında beyaz tavuk yumurtası

Mum

Bir kap ve su

Bunun için oda sıcaklığında beyaz tavuk yumurtası gereklidir.Yumurtayı mum alevinde dumandan kararana kadar bekletelim.Her tarafı kararmalıdır.Numara burada.Çünkü yumurtayı çevirirken elinizden kayıp düşebilir.Kendinizi yakmamaya dikkat edin.

Her tarafı siyah kaplanınca, yavaşça su dolu kaba bırakalım. Su ile kaplanınca iste bulunan karbon suya karşı koyacak ve yumurtanın etrafında ince bir hava tabakası tutacaktır. Bu da yumurtayı gümüş kaplı gibi gösterecektir.

 ŞİŞEDEKİ YUMURTA:

Malzemeler:

          Kabuklu, çok pişmiş yumurta

          Şişe

          Ufak bir kağıt parçası

Kabuklu, çok pişmiş yumurta kullanın. Ağzından yumurtanın geçemeyeceği büyüklükte bir şişenin ağzını ufak bir kağıt parçası ile tıkadık ve şişeye soktuk. Kağıdı yakıp ve hemen yumurtayı şişenin ağzına dayadığımızda, yumurta içeri çekilecektir. Aslında içeri çekilmiyor, itiliyor. Basınç farkından dolayı hava onu içeri itiyor.

Dışarı çıkarmak için şişeyi ağzınıza dayayıp havayı içinize çekin ve yumurtayı şişenin ağzına getirdiğinizde kendiliğinden dışarı çıkacaktır.

             YÜZEN YUMURTA:

                    Malzemeler:

           Tuzlu ve normal su

           Yumurta

Çiğ yumurta çok tuzlu suda yüzebilir. Bir bardağın yarısını tuzlu su ile doldurup, diğer yarısını normal su ile doldurduk. Birbirine karışmamasına dikkat ettik. Yumurtayı yavaşça bıraktık. Katman arasına geldiğinde yumurta askıda kalacaktır. Biraz daha tuz ilave ettiğinizde yukarı doğru, su ilave ettiğinizde aşağı doğru hareket edecektir. Çünkü yoğunluğu içinde bulunduğu sıvının yoğunluğundan az olan cisimler yüzerken, yoğunluğu fazla olanlar batar. Tuzlu suyun yoğunluğu normal sudan fazladır.

Deneyin yapılışı:İki bardak, kağıt havlu ve bir kibrit ile güzel bir gösteri. Bir bardağın ağzını ıslak havlu kağıt ile kapatın, diğerinin içinde bir kağıt yakın. Kağıt yanaken ıslak havlu ile ağzı kapanmış bardağı hızlıca diğerinin üzerine kapatın. Kurutma kağıdı havayı geçireceği için bardakların içindeki oksijen yanacak ve iç basınç düşerek kuvvetli bir vakum oluşturacaktır. Bardakları birbirinden ayırmaya çalıştığınızda ayrılmadığnı göreceksiniz.

Deneyin Fiziği:

MAGDEBURG YARIM KÜRELERİ, hava basıncının varlığını kanıtlamakta kullanılan iki yarım küre. Yan yana getirildiklerinde hava sızdırmayacak biçimde yapılmışlardır. Bitiştirildikten sonra birindeki musluk aracılığıyla içlerinde hava boşaltılıp musluk kapatılır. Tepelerindeki halkalardan iki yana çekildiklerinde hava basıncından ötürü ayrılmazlar. Musluk açılıp içeri yeniden hava girdiğinde iç ve dış basınç eşitlenerek kendiliklerinden ayrılırlar. Deneyi ilk kez Otto von Guericke, Magdeburg kentinde gerçekleştirdi ve atlara çektirilen havası boşaltılmış kürelerin birbirinden ayrılmadığı görüldü (1654). Magdeburg yarım küreleri, fizik laboratuvarlarında ders aracı olarak kullanılır.

Gökyüzüne uçup giden balonlarımız bir süre sonra patlar. Peki ama neden?

Çünkü yerden yükseldikçe basınç azalır. Havadaki basınç azaldıkça balonun iç basıncı havadan fazla olur ve balon şişer bir süre sonra da patlar. Hava emme tulumbası ve balon kullanarak şekildeki düzeneği oluşturabiliriz. İçerideki havayı çektikçe basıncı azaltırız ve balonun şiştiğini görürüz. Tulumbadaki havayı boşaltmaya devam edersek balon bir süre sonra patlar.

Elektrik motorlarını pillerden elde ettiğimiz enerji sayesinde döndürürüz. Peki hiç bunun tersini yani motoru döndürerek elektrik elde edebilir miyiz?

Burada gördüğümüz olay aslında hidroelektrik santrallerinin çalışma prensibini göstermektedir. Burada çarkı siz değilde su döndürseydi, küçük bir barajınız olacaktı ve elektrik elde edecektiniz. Barajlarda depolanan su jeneratörleri döndürmeye başlar, dönen jeneratörlerden elektrik elde edilir.

Gerekli malzemeler:

1.iki statif çubuk

2.iki döküm ayak

3.iki  bağlantı parçası

4.iki maşalı tutturucu

5.1 balonjoje

6.Tek delikli tıpa

7.Isıtıcı

Şekilde gördüğünüz deney düzeneğini kuruyoruz.

Balonjojenin içindeki su ısındıkça buharlaşıyor buharın etkisi buhar motorunu döndürüyor. Suyun buhar gücünü kullanarak hareket motorlarını çalıştırabiliriz.

Gerekli Kimyasal Maddeler ve Malzemeler :
1. 250 mL`lik bir erlen(Daha küçük ve de büyük de olabilir, keyfiniz bilir). Herhangi renksiz bir şişeyle de yapabilirsiniz.
2. 5 gram NaOH veya KOH
3. 3 gram Glikoz (Eczanede satılıyor.)
4. Toplu igne ucu kadar Metilen Mavisi (Akvaryumlarda kullanılıyor,kimyada, redoks indikatörü olarak kullanılıyor. Kimyasal madde satan yerlerden temin edilebilinir)
5. Erlenin (Sisenin) ağzını kapatmak icin uygun bir tıpa, mantar, kapak vs.

Yukarıdaki tüm maddeler, erlen (ya da sise) içerisine konur ve yaklaşık 150 mL su ilave edilerek çözünür. Erlenin ağzı kapatılır ve bir süre beklendiğinde çözeltinin renksiz hale geldigi görülür. Çözelti çalkalanır ve koyu mavi renk elde edilir. Seyirciler çılgına döner. Bir süre beklediğinizde tekrar renksiz hale gelir.

Peki, burada ne oluyor; metilen mavisi redoks indikatörü olarak kullanılan bir madde. Normalde suda çözüldüğünde mavi renktedir. Ama glikoz ve de NaOH `in (ya da KOH) oluşturduğu glikozit, metilen mavisini indirger ve renksiz hale getirir. Çözeltiyi çalkaladığınızda, havadaki oksijenle metilen mavisi tekrar yükseltgenir ve mavi renkli halini alır. Beklediğiniz zaman, glikozit tekrar devreye girer ve metilen mavisini indirger. Bu işlem, glikozun tükenmesine kadar devam eder. Bu da bir saatten az olmayan bir süredir. Yani, çokça yapmaktan çekinmeyin. Merak etmeyin hemen bitmez.
 

Deneyin Yapılışı: Yanardağ biçimine getirdiğimiz alçının ağzına bir iki kaşık karbonat koyuyoruz. Sonra bir bardakta deterjan ile sirkeyi iyice karıştırıyoruz. Ve karbonatın üzerine döküyoruz.

Neler öğrendik:  Mutfağımızda bulunan bazı maddeler aslında asit yada baz grubuna girmektedir. Asit olan örnekler: limon suyu, tuz ruhu, sirke ve limon tuzu. Baz olan örnekler: karbonat, süt.Asitler Karbonat grubu içeren bileşiklere etki ederek metal tuzu, CO2 (karbondioksit gazı), ve H2O (su) oluştururlar. Bu deney aslında asit ve baz tepkimesidir. Deterjanın görevi ise tepkime sonucu açığa çıkan karbondioksit gazını, gaz olarak değil lav gibi çıkmasını sağlamasıdır.

Deney için araç-gereçler:

•  Geniş içi çukur cam bir tabak
•  strafor köpük( Bir dilim limonda olabilir)
•  kibrit
•  şişe veya bardak
•  biraz su (meyve suyu olabilir)

Deneyin yapılışı:

1.     Bir kaba su koyunuz

2.     Strafor köpüğü bardağın içerisine sığabilecek kadar küçük olarak kesin ve üzerine  üç tane kibriti uçları birbirine yakın olacak şekilde yerleştirin

3.     Kibritleri yakın ve  bardağı köpüğün üzerine ters kapatın

Bilimsel Açıklama:

Suyun yükselmesinin nedeni havadaki oksijenin yanmasıdır. İç basınç ile dış basıncı dengelemek için su şişenin yaklaşık beşte biri kadar oranına kadar yükselecektir. Suyun beşte bir oranında yükselmesi havadaki oksijen oranını da belirtir