Fen Bilimleri

 

Eray Bolukçu

Eray Bolukçu

Pazartesi, 01 Nisan 2013 12:47

Çiçeğin Yapısı

Çiçek, bitkilerin üreme organlarını taşıyan renkli ve hoş kokulu kısmıdır. Çiçek, bitkilerde üreme görevini gerçekleştirir.

Çiçeğin Bölümleri

Çiçek Sapı: Çiçeğin gövdeye bağlandığı kısma çiçek sapı denir.

Çanak Yaprak: Çiçeğin en dış halkasını oluşturan yeşil yapraklardan her birine çanak yaprak denir. Çanak yaprak, çiçek tomurcuk halindeyken taç yaprakları çevreleyerek dış etkenlerden korur. Çiçek açtıktan sonra alt kısımda kalır.

Taç Yaprak: Çiçeğin dişi ve erkek organlarını koruyan kısmına taç yaprak denir. Taç yapraklar, farklı renklerde olabilir ve güzel kokar. Kuşların, böceklerin ilgisini çekerek çiçeğe gelmesini sağlar.

Erkek Organ: Taç yaprakların içinde uzun saplı, uç kısımlarında çiçek tozları üretilen bölümdür. Erkek organa konan kuşlar ve böcekler çiçek tozlarını etrafa yayarak, başka bitkilerin dişi organlarına ulaşmasını sağlar.

Dişi Organ: Dişi organda tohum oluşumu gerçekleşir.

Pazartesi, 01 Nisan 2013 14:41

Bitkiler Nasıl Çoğalır?

Bitkiler çiçekli ve çiçeksiz bitkiler olarak iki grupta incelenir. Çiçekli bitkilerin üreme organları çiçektir. Çiçekte bulunan erkek organda üretilen çiçek tozları böcekler, kuşlar, arılar gibi çeşitli yollarla başka bitkilerin dişi organlarına ulaşır. Dişi organda yumurtalık kısmına ulaşan tozlar burada tohum oluşturur. 

Salı, 26 Mart 2013 20:48

Yaprağın Yapısı ve Görevleri


Bitkilerde yaprak 3 ana kısımdan oluşur; yaprak ayası, yaprak sapı ve yaprak damarı.

 

Yaprak sapı : Yaprağın dala ya da gövdeye bağlandığı kısımdır.

Yaprak ayası : Yaprağın düz ve geniş kısmına yaprak ayası denir.

Yaprak damarı : Yaprak sapından başlayıp yaprak gövdesine doğru uzanan çizgi şeklindeki yapıdır.

 

 

 

Bitkilerin yaprakları farklı şekillerde olabilir. Bazı bitkilerin yaprakları ince şerit şeklinde, bazıları iğne şeklinde, bazılarının yaprakları ise geniştir.Bu farklılığın sebebi bitkinin Güneş ışığına duyduğu ihtiyaçtır. Örneğin çölde yaşayan bitkilerin yaprakları su kaybını önlemek için iğne şeklindedir. Ya da güneş almayan bir yerde yetişen bir bitkinin yaprakları yeterince güneş alabilmek için geniş olur.

 

 

 

 

 

Yaprak bitkinin hem solunum, hem boşaltım hem de fotosentez yaptığı organıdır.

 

Bitkiler solunum yapar mı?

Bütün canlılar solunum yapar. Bitki de canlı bir varlık olduğundan diğer canlılar gibi gece- gündüz solunum yapar. Bitkiler yapraklarındaki gözenekler sayesinde havadaki oksijeni alarak solunum yapar. Oluşan karbondioksiti yine yapraklarındaki gözeneklerden dışarı  verir.

Bitkiler boşaltım yapar mı?

 

Bitkiler yapraklarındaki gözeneklerden terleme yolu ile boşaltım yapar. Bu sayede vücutlarındaki fazla suyu dışarı atmış olurlar. Terleme olayı bitkinin sıcaklığını ayarlar. Bitkinin vücudunda gerçekleşen faaliyetler sonucunda oluşan atıklar yine yapraklarda birikir, bitki mevsimi geldiğinde yapraklarını dökerek boşaltım yapar.

 

 

 

Bitkiler yemek yer mi?

Bitkiler de diğer canlılar gibi yaşamak ve büyümek için beslenir. Ancak bitkiler besinlerini dışarıdan hazır almaz, kendileri üretirler. Bitkilerin havadaki karbondioksiti, topraktaki mineralleri, suyu ve güneş ışığını kullanarak besin üretmesi olayına fotosentez denir. Bitki topraktan kökleriyle suyu ve mineralleri emer. Emilen su gövdeden yaprağa kadar taşınır. Yapraktaki gözeneklerden alınan karbondioksit ve güneş ışığı ile birleştirilerek besin üretilir. Bu olay sonucunda besin ile birlikte oksijen gazı da açığa çıkar. Bitkiler fotosentez yaparak atmosfere oksijen kazandırırlar. Bu nedenle ağaçlandırma yapmak havadaki oksijeni arttırmak, yani havayı temizlemek için önemlidir. Bitkiler ürettiği besini yine gövdeden vücudun diğer kısımlarını taşır. Bitki ürettiği besinin bir kısmını kullanır, bir kısmını depolar. Depoladığı besin başka canlılar için besin kaynağıdır.

 

 

Karbondioksit  +  Su (Güneş Işığı) ---------------->  Besin(Basit Şeker)  +  Oksijen

 

 

Bitki Güneş ışığı olmadan fotosentez yapamaz. Bu nedenle gündüz fotosentez yapabilirken geceleri yapamaz. Ayrıca yapraklarını döken ağaçlar kışın fotosentez yapamadığı için baharda yaprakları çıktıktan sonra hızla büyüyüp gelişir, çünkü bahardan itibaren fotosentez yapar. Ürettiği besin bitkinin büyüyüp gelişmesine yardımcı olur.

Pazartesi, 25 Mart 2013 13:33

Çiçekli Bitkileri Tanıyalım

Çiçekli bitkiler  kök, gövde, yaprak ve çiçekten oluşan gelişmiş bitkilerdir. Bu kısımların her biri ayrı ayrı görevleri vardır.

1) Kök: Bitkilerin toprak altında bulunan ve bitkiyi toprağa bağlayan kısmına kök denir.

Bitki kökleri sayesinde toprakta bulunan su ve mineralleri alır. Kökler aynı zamanda bitkinin toprağa bağlanmasını sağlar. Kökler olmasaydı bitkiler rüzgar, yağmur ve akan suların etkisiyle topraktan kopardı. Bitkilerde kök toprağın derinliklerine doğru yayılabilir. Ağaçların kökleri çok derinlere kadar iner. Bu kökler aynı zamanda toprağı da tutar. Eğimli arazilerde toprak kaymasını önler. Bu nedenle ağaçlandırma yapmak çok önemlidir.

Bitkilerin kökleri ihtiyaç duyduğu su ve mineral miktarına göre farklılık gösterir. Bitkilerin kökler birbirinden farklıdır. Buğday, arpa, mısır, soğan gibi bitkilerin kökleri gövdenin hemen ucundan çıkan püskül şeklindedir.

Şeker pancarı, havuç, turp gibi bitkilerin kökleri besin depo eder. Bunlar kazık ya da yumru kök diye adlandırılır.

Domates, biber, fasulye ve ağaçların kökleri toprağın derinliklerine kadar inen kalın bir ara kök ve ona bağlı yan köklerden meydana gelmiştir.

2) Gövde: Gövde bitkinin dik durmasını sağlayan kısmıdır.  Bazı bitkilerin gövdeleri kalın ve sağlamdır. Ağaçların gövdeleri genellikle kalın ve sert yapılıdır. Bazı bitkilerde is gövde gelişmemiş ve ince yapıdadır. Örneğin arpa, buğday, mısır gibi bitkilerin gövdesi ince ve zayıftır. Bazı bitkilerin gövdesi toprağın altında ya da suyun içinde olabilir. Örneğin nilüfer böyle bir bitkidir.

Patates gibi bitkilerin gövdeleri yumru şeklindedir ve toprağın altındadır. Besin depo edebilirler.

Gövdesi toprak üstünde durup fakat dik duramayan sürünen bitkiler de vardır. Örneğin kabak, çilek, karpuz.

Gövde; bitkinin çiçek ve yaprakların besin ve su taşır. Kökten aldığı su ve mineralleri bitkinin diğer kısımlarına iletilmesini sağlar. Yapraklarda üretilen besinleri de bitkinin diğer bölümlerine taşır.